W dniach 3-4 października 2024 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim odbyła się ogólnopolska konferencja historyków zajmujących się dziejami zakonów żeńskich. Tegoroczna sesja koncentrowała się wokół 70. rocznicy akcji o kryptonimie „X-2”, dotyczącej wywożenia sióstr zakonnych do komunistycznych obozów pracy. Wśród prelegentów znajdowali się znani badacze historii Kościoła XX w., a także Siostry ze zgromadzeń, które w różnorodny sposób były objęte tą operacją aparatu bezpieczeństwa PRL.
W Konferencji uczestniczyło ponad sto sióstr różnych zgromadzeń. Wzięły w niej udział również nasze siostry należące do Komisji Historycznej – s. Daria Klich i s. Alma Kotowska oraz s. Urszula Kupczyk ze wspólnoty lubelskiej. S. Alma i s. Daria są autorkami wielu opracowań dotyczących urszulańskiej historii. Wkrótce ukaże się ich ostatnia praca Urszulanki Unii Rzymskiej w Polsce w latach 1945 – 1989.
Uczestnicy Konferencji z zainteresowaniem wysłuchali, między innymi, relacji przedstawicielek z pięciu zgromadzeń, które doświadczyły wysiedlenia do obozów pracy. Były to siostry: Służebniczeki NMP, Elżbietanki, Benedyktynki, Służebniczki Starowiejskie, Jadwiżanki.
Watro przypomnieć, że nasze poprzedniczki, choć znajdowały się na liście osób przeznaczonych do wywózki, nie zostały ostatecznie umieszczone w obozach pracy. Matka Emanuela Mrozowska, przełożona prowincjalna, widząc zagrożenie, zawierzyła nasze Zgromadzenie Matce Bożej. Dla ukazania powagi sytuacji warto przytoczyć jego tekst:
„Najświętsza i Niepokalana Pani nasza i Matko! W tym świętym roku, Twojej czci szczególnie poświęconym, garniemy się do Ciebie z dziecięcą ufnością, czując cały ciężar odpowiedzialności za Zgromadzenie nam powierzone oraz naszą nieudolność wobec wielkich zadań obecnej chwili dziejowej.
Błagamy Cię więc o macierzyńską opiekę nad każdym naszym domem, nad każdą duszą Bogu w Zakonie naszym poświęconą, nad obecnymi i przyszłymi losami naszymi.
Niech Twoje potężne i najłaskawsze pośrednictwo, Matko Boga i Matko nasza, wyjedna nam u Syna Twego łaskę utrzymania bez przerwy naszego pełnego życia zakonnego według Konstytucji.
Za to przyrzekamy Ci otworzyć w odpowiednim czasie nową placówkę apostolską pod Twoim wezwaniem. Błogosław tym zamiarom, błogosław naszym codziennym wysiłkom i spraw, abyśmy posłuszne Twemu wezwaniu, z dniem każdym wiernie czyniły cokolwiek Syn Twój nam każe.
Po przemianach ustrojowych w 1989 r., Urszulanki postarały się o wypełnienie złożonej Maryi obietnicy, otwierając placówki na Ukrainie.
S. Alma Kotowska OSU
Ewangelia tej niedzieli prowadzi nas w samo sedno tego napięcia między bliskością Boga a ludzką niezdolnością rozpoznania Go bez miłości. Kiedy Jan wypowiada słowa: „Oto Baranek Boży”, nie tworzy nowego obrazu. Sięga po język głęboko zakorzeniony w pamięci Izraela. Jest ofiarą składaną zamiast człowieka, a nie obok niego. To zwierzę, które nie broni się, nie ucieka, nie walczy – i właśnie dlatego może zostać złożone na ołtarzu.
Nie traćcie ducha.
św. Aniela Merici
